Hanes

Roedd Coedwig Crychan yn wreiddiol yn rhan o Ystad Glanbran. Ar un amser fe estynodd yr ystad o tua allan i Gaerfyrddin i fyny i Llanfair-ym-Muallt. Y perchennogwyr oedd y teulu cyfoethus, sef y teulu Gwyn.

Fe ddywedir fod Plas Glanbran y ty harddaf yn Nyffryn Tywi ond fe'i ddistrywiwyd ar ddechran yr ugeinfed ganrif. Yn 1928 fe brynnodd y llywodraeth nifer o ffermiau yn yr ardal gan fod yna ostyngiad yn niwydiant ffermio defaid ac roedd y ffermwyr yn falch i werthu. Fe rhodd y coedwigaeth waith i lawer o'r trigolion lleol ac fe adeiladwyd Ty Coedwigaeth ar yr ystad.

Roedd Tirabad hefyd yn rhan o'r ystad. Mae'r enw Tirabad i'w gael o Ty'r Abad. Ar un amser roedd na fynachlog yma. Roedd sawl un o heolydd y porthmyn yn cwrdd yng Nghynghordy ac wedyn yn rhedeg drwy Coedwig Crychan tuag at Lloegr.